تبليغاتX
مدیریت فرهنگی - گرايش روزافزون به علوم ارتباطات
وبلاگ دانشجویان کارشناسی ارشد رشته مدیریت فرهنگی ورودی 84 دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

       به موضوع ارتباطات به ويژه ارتباطات جمعى در دو دهه گذشته توجه بيشترى شده است و بر رابطه رسانه ها با جامعه و تاثيرات اجتماعى و تعامل آنها تاكيد شده  است.  در اين اثنا بر  تعداد   دانشكده و مدارس عالى ارتباطات به طور قابل توجهى افزوده شده و استقبال دانشجويان از رشته علوم ارتباطات و گرايش هاى آن فزونى  يافته است.  دكتر معتمدنژاد مى گويد:  «علوم ارتباطات  اجتماعى رشته اى از تحصيلات دانشگاهى است كه براى تربيت كارشناسان مورد نياز مطبوعات، انتشارات، تبليغات و به ويژه روزنامه نگاران، مشاوران روابط عمومى، كارگزاران آموزتبليغات بازرگانى و سياسى و نيز سينماگران ايجاد شده است.

     در ايالات متحده اولين تجربه جديد  دانشگاهى روزنامه نگارى در سال ۱۸۶۹ به ابتكار  ژنرال «لى» . در بين سال هاى ۹۰ارتباطات صورت پذيرفت. تعداد موسسات آموزش عالى در آمريكا كه داراى گرايش هاى ارتباطات بودند در دهه ۱۹۳۰ ، ۴۵۵ واحد و در سال ۱۹۵۳ به ۶۷۲ واحد رسيد و در ۱۹۷۰ ايجاد دوره هاى كارشناسى، كارشناسى ارشد و دكتراى روزنامه نگارى در بسيارى از دانشگاه هاى آمريكا به پيشرفت و گسترش فراوانى رسيدند. به عنوان مثال در سال ۱۹۹۲ بيش از ۵۰ هزار دانشجو از دوره هاى كارشناسى ارتباطات فارغ التحصيل شدند، در همان سال  چهار هزار نفر كارشناس ارشد و ۲۵۰ نفر هم موفق به اخذ درجه دكترا شدند. در كشور هند دوره هاى ليسانس، فوق ليسانس و دكتراى روزنامه نگارى و ارتباطات گسترش يافت به طورى كه در سال ۱۹۹۰ در ۴۰ دانشگاه و ۲۰ موسسه آموزش عالى حدود دو هزار دانشجوى ارتباطات مشغول تحصيل بودند.
        در تركيه در سال
۱۹۹۱ پنج مدرسه روزنامه نگارى و در تونس در سال ۱۹۹۰ حدود ۶۷ درصد روزنامه نگاران داراى مدرك ليسانس روزنامه نگارى بودند.
    امروزه بيش از
۲۵۰ درجه دكتراى تخصصى متفاوت در حوزه مطالعات ارتباطى به دانشجويان اعطا مى شود. در ايران همزمان با توسعه كمى و كيفى مطبوعات و گسترش برنامه هاى راديو و تلويزيون و انتشار كتب و آثار فرهنگى و نيز تاسيس ادارات روابط عمومى در سازمان هاى دولتى براى تربيت متخصصان مطبوعاتى، انتشاراتى و تبليغاتى به علوم ارتباطات توجه بيشترى شده است. اولين تجربه آموزش روزنامه نگارى به صورت رسمى در ايران در كلاس هاى سازمان پرورش افكار در دانشگاه تهران شروع شد. سپس بين سال هاى ۳۴- ۱۳۳۰ كلاس هاى آزاد روزنامه نگارى در دانشگاه تهران تشكيل و بعد در سال هاى ۵۹- ۱۳۴۶ دانشكده علوم ارتباطات اجتماعى در دانشگاه علامه طباطبايى تاسيس شد و بالاخره در حال حاضر در دانشگاه هاى تهران، علامه طباطبايى، دانشكده صدا و سيما و دانشگاه آزاد در رشته هاى روزنامه نگارى، روابط عمومى، تحقيق در ارتباطات، علوم ارتباطات، مديريت رسانه و مطالعات فرهنگى در سطوح مختلف آموزشى دانشجو پذيرفته مى شود. براساس آمار سازمان سنجش آموزش كشور تعداد داوطلبان ورود به اين رشته هر سال افزايش مى يابد به طورى كه در سال ۱۳۷۴ تعداد داوطلبان ورود به مقطع كارشناسى ارشد علوم ارتباطات در دانشگاه هاى دولتى تنها ۵۲۱ نفر بود ولى در سال ۱۳۸۴ اين تعداد به حدود ۱۰
هزار نفر رسيده اند. از آنجايى كه فارغ التحصيلان مقطع كارشناسى در هر رشته اى مى توانند در آزمون ورودى كارشناسى ارشد گروه علوم انسانى شركت كنند تعداد زيادى از دانشجويان پس از اخذ كارشناسى به گروه علوم انسانى روى مى آورند. به دانشجويانى كه داراى مدرك كارشناسى از گروه هاى فنى- مهندسى، علوم پزشكى، علوم پايه و هنر بوده و در مقطع كارشناسى ارشد گروه  علوم انسانى پذيرفته مى شوند دانشجويان غيرمرتبط اطلاق مى شود.
دانشجويان با مدرك غيرمرتبط در تمام رشته هاى گروه علوم انسانى از جمله جامعه شناسى، فلسفه، تاريخ و علوم ارتباطات راه يافته اند. به عنوان مثال در سال
۱۳۸۴ تعداد ۵۵ دانشجو در كارشناسى ارشد علوم ارتباطات و گرايش هاى آن در دانشگاه  آزاد پذيرفته شدند كه از ميان آنان تعداد ۲۹ نفر از رشته هاى غيرمرتبط بودند يعنى حدود ۵۳
درصد از پذيرفته شدگان داراى مدرك كارشناسى غير از علوم ارتباطات بودند. مشاهده دانشجويانى با رشته هاى كارشناسى از جمله مهندسى شيمى، فيزيك، زيست شناسى، پرستارى، طراحى صنعتى، نمايش و سينما، فلسفه، مديريت، زبان هاى انگليسى، عربى و فارسى و الهيات و... در كلاس هاى درس كارشناسى ارشد علوم ارتباطات براى نگارنده جالب توجه بود.
تحقيقات نشان مى دهد غالب دانش آموزان كه پس از پايان دوره دبيرستان وارد دانشگاه مى شوند، انتخاب رشته آنها براساس انگيزه هاى مادى و موقعيت اجتماعى و اقتصادى رشته ها و نيز تشويق و اجبار والدين و اطرافيان در انتخاب رشته صورت مى پذيرد. آن گروهى هم كه در رشته هاى موردنظرشان پذيرفته نمى شوند جهت فرار از بلاتكليفى يا به تعويق انداختن سربازى يا موارد مشابه در رشته هايى كه هيچ شناخت، آگاهى و علاقه اى به آن ندارند وارد و مجبور به ادامه تحصيل مى شوند.
در مقطع كارشناسى ارشد اين گونه انگيزه ها جايگاهى ندارند. زيرا بسيارى از داوطلبان در موقعيت سنى اى قرار دارند كه داراى تجربيات و مسئوليت هاى خانوادگى، مديريتى و ادارى در سطوح مختلف جامعه هستند بنابراين انتخاب رشته براى اين گروه از داوطلبان براساس آگاهى، دانش و علاقه انجام مى شود و دلايل كافى براى انتخاب رشته وجود دارد.
بررسى اين دلايل انگيزه اى بود تا نگارنده تحقيقى با عنوان «بررسى گرايش دانشجويان كارشناسى غيرمرتبط به كارشناسى ارشد علوم ارتباطات اجتماعى» به عمل آورد.
اين تحقيق به صورت پيلوت انجام شد و نتايج جالبى به دست آمد. مهم ترين فرضيه ها در تحقيق عبارت بودند از ميزان ارتقاى موقعيت ادارى و شخصى داوطلبان در انتخاب اين رشته و نيز ميزان علاقه و آگاهى دانشجويان در انتخاب آن. تحقيق با ارائه پرسشنامه و سئوالاتى مرتبط با فرضيه ها بين دانشجويان توزيع و پس از جمع آورى و تجزيه و تحليل مشاهده شد كه اكثريت دانشجويان اين رشته را تنها به خاطر موقعيت ادارى و ارتقاى شغلى و نيز افزايش درآمد انتخاب نكرده اند. بسيارى از اين دانشجويان حتى در مشاغلى مشغول به كار هستند كه اخذ مدرك كارشناسى ارشد علوم ارتباطات هيچ تاثيرى در موقعيت ادارى نامبردگان ايجاد نمى كند و تاثيرى هم در ميزان درآمد و حقوق آنان ندارد. اكثر دانشجويان معتقد بودند اين رشته را به خاطر علاقه و آگاهى كافى از كم و كيف رشته انتخاب كرده اند و
۹۰
درصد دانشجويان ذكر نموده اند اگر در كارشناسى ارشد رشته اصلى خود يعنى رشته كارشناسى شان هم قبول مى شدند بازهم در رشته ارتباطات ادامه تحصيل مى دادند. تمام دانشجويان معتقد بودند براى اخذ مدرك دكترا باز هم همين رشته را انتخاب خواهند كرد.
جالب ترين نتيجه اى كه به دست آمد آن بود كه ميزان علاقه دانشجويان پس از قبولى و شروع درس ها نسبت به قبل از قبولى افزايش يافته و اين جزء نتايج نادر در ميان دانشجويان كليه رشته هاى دانشگاهى است. مهم ترين دليلى كه اين دانشجويان در انتخاب علوم ارتباطات ذكر كردند علاقه و آگاهى كافى از رشته موردنظر و نيز تاثير و اهميت رسانه ها در جامعه بوده است. اكثريت اين دانشجويان اعلام كردند مايلند در مطبوعات و به عنوان روزنامه نگار مشغول به كار شوند. نكته نگران كننده اى كه در اين تحقيق به دست آمد آن بود كه دانشجويان غيرشاغل اعلام كردند پس از فارغ التحصيلى مطمئن نيستند كارى متناسب با رشته تحصيلى شان به دست آورند و متاسفانه اين گروه معتقد بودند بدون داشتن روابط در رسانه ها به خصوص راديو و تلويزيون امكان دستيابى به شغل متناسب با رشته خود را نخواهند داشت. نتيجه آنكه گرايش جوانان و دانشجويان به رسانه ها به خصوص مطبوعات زياد شده است به طورى كه با وجود آگاهى از مخاطرات كار در مطبوعات باز هم اشتغال در مطبوعات جزء ايده آل هاى دانشجويان علوم ارتباطات است. اميد است با اجراى برنامه هاى كلان و اساسى بين نيازهاى روحى و علاقه داوطلبان با رشته تحصيلى از همان دوره متوسطه هماهنگى لازم اعمال گردد تا در راه اعتلاى علمى، فنى و فرهنگى كشور برنامه ريزى جامع صورت پذيرد و عشق و علاقه و اميدوارى به رشته تحصيلى جايگزين انگيزه هاى مادى و دنيوى گردد.

 

+ نوشته شده در  جمعه 1385/03/19ساعت 22:43  توسط فریبا حبیبی  |